Rustige gewenning in de crèche en kleuterschool: Zo begeleid je je kind liefdevol door de eerste tijd

Nadine Meybauer

Ze is opgeleid als kinderyogadocent, kinder- en jeugdbegeleider en gediplomeerd systemisch coach en raadgever (St. Gallen).

De start in de kleuterschool of het kinderdagverblijf staat voor de deur – een grote mijlpaal voor het hele gezin, wanneer het kind voor het eerst door iemand anders wordt verzorgd. Een emotioneel moment, dat vaak gepaard gaat met spanning, trots, maar ook met zorgen. Voor het kind betekent het begin van het dagelijkse verblijf in het kinderdagverblijf een nieuwe fase in zijn ontwikkeling, voor mama en papa is het vaak een eerste losmaking – een periode waarin veel verschillende gevoelens meespelen.

Ouders en kinderen hebben tijd nodig om te wennen aan de nieuwe situatie: voor de kinderen een nieuwe vertrouwenspersoon, nieuwe ruimtes, nieuwe geluiden. Welke tips helpen? Wanneer is het juiste moment voor de inburgering? Is mijn kind er klaar voor?

Een zorgvuldige en zachte wenning volgens een passend wenningsmodel is daarom absoluut aan te raden. Ouders moeten vertrouwen hebben in de vakmensen en de nieuwe omgeving, en de kinderen moeten zich stap voor stap aan de nieuwe situatie aanpassen. Een goede band en verhouding met de nieuwe opvoedster of de opvoeder is daarbij van essentieel belang, zodat een veilige verzorging gegarandeerd is.

Hoe kan ik mijn kind op deze verandering voorbereiden?

Belangrijk is: Er is geen kant-en-klaar recept. Elk kind is anders – maar deze algemene voorbereidingen kunnen helpen bij het wennen aan de kinderopvang of het kinderdagverblijf:

  • Boeken over kleuter-, kinderopvang- of crèmethema's vroegtijdig samen lezen en bekijken

  • Een knuffeldier in het dagelijks leven opnemen, dat ook in de kinderopvang of peuterspeelzaal als steun dient

  • Vaste rituelen vastleggen
    (bijv. ontbijt, aankleden, samen naar de opvang lopen)

  • Andere vertrouwde personen vroegtijdig introduceren, zodat het kind leert dat er ook zonder de ouders een fijne tijd kan zijn en dat mama en papa steeds weer terugkomen

  • Positieve overtuigingen invoeren:
    Afhankelijk van de leeftijd kunnen aandachtsoefeningen helpen om het kind mentaal te versterken, bijvoorbeeld: Ik laat negatieve gedachten los of ik kijk uit naar de nieuwe dag

  • Gezamenlijk het uitzoeken van materialen zoals rugzak, broodtrommel, knuffel of zonnehoed – dat vergroot de vreugdevolle verwachting van het nieuwe levenshoofdstuk

Hoe verloopt de wennen aan de kinderopvang of kleuterschool?

Een geslaagde wennen begint met een gevoelig wenningsproces, dat is afgestemd op de individuele behoeften van je kind. Stap voor stap – van het eerste kennismaken tot het veilige afscheid – ontstaat een stevige basis, waarop je kind met nieuwsgierigheid en vertrouwen aan het nieuwe dagelijks leven kan beginnen.

Het kennismakingsgesprek

Hier wordt het individuele aanpassingsmodel besproken: Welke groep, welke opvoedster of welke opvoeder begeleidt jouw kind? In welke tijdsperioden vindt de eerste toenadering plaats, wanneer kan de eerste scheiding plaatsvinden? En: Welke bijzonderheden zijn er in jouw gezin? Dit gesprek zorgt voor duidelijkheid en vertrouwen – ook bij de ouders.

De wenningsperiode

In deze fase bezoekt het kind samen met een begeleider de opvang, om vertrouwd te raken met de ruimtes, de gang van zaken en de mensen. De bezoeken worden in duur en intensiteit langzaam opgebouwd – aangepast aan de reacties en het tempo van jouw kind. Hier ontstaat de eerste band met de nieuwe opvoeder of opvoedster, die later zo belangrijk is voor de veilige hechting in het dagelijkse kinderopvang-leven.

De eerste poging tot scheiding

Wanneer je kind nieuwsgierig de eerste aanbiedingen aanneemt en zich veilig voelt, wordt – in nauwe afstemming – de eerste scheidingspoging gestart. Belangrijk: De begeleider neemt op een duidelijke en liefdevolle manier afscheid en legt uit dat hij of zij snel terugkomt. Dit helpt om vertrouwen op te bouwen en het kind op een zachte wijze te laten wennen aan het „alleen zijn“. Als je kind nog onzeker is, wordt deze stap herhaald – zo lang totdat het zich zorgeloos en veilig voelt.

Verdere stappen

Afhankelijk van de reactie wordt bepaald hoe snel de afscheidsfasen worden opgebouwd. Stap voor stap kan dan de lunch of het middagdutje worden geïntegreerd – totdat je kind volledig is ingeburgerd in het kinderopvangdagritme of dagritme van de peuterspeelzaal en zich in de nieuwe band met de opvoedster of de opvoeder stabiel en prettig voelt.

Succesvolle afronding

De wennen wordt als voltooid beschouwd wanneer je kind angst- en tranenvrij de dag in de opvang begint, een stabiele band heeft opgebouwd, zich veilig voelt en de ouders met een goed gevoel naar huis gaan. Vooral de verhouding met de opvoeders is nu een belangrijk onderdeel voor het welzijn van je kind.

Wat kan de wenning nog meer ondersteunen?

Rustige en stressvrije tijd:

Plan bewust weinig anders in deze weken, zodat je genoeg ruimte hebt om je volledig op de wenning en je kind te richten

Geen verdere mijlpalen invoeren:

Het afleren van de speen, het aanpassen van het slaappatroon of het afbouwen van de luier kan beter worden uitgesteld

Afscheid bewust vormgeven:

Een duidelijke, korte scheiding en een bekend knuffeldier helpen je kind om gemakkelijker los te laten

Hoe lang duurt de wenningsperiode?

De duur verschilt van kind tot kind. Sommige kinderen zijn al na een paar dagen zorgeloos onderweg, anderen hebben meerdere weken nodig. Geef je kind de tijd die het nodig heeft – en plan die goed in. Stress en tijdsdruk werken gemakkelijk door op je kind – net als jouw gevoelens.

Conclusie: Liefdevol, persoonlijk en geduldig – zo lukt een rustige wenning

De wennen aan de Kinderopvang of crèche is een belangrijke stap in de kinderlijke ontwikkeling – en voor veel ouders een kleine emotionele evenwichtsoefening. Met een goed afgestemd wenningsmodel, duidelijke rituelen en liefdevolle begeleiding lukt de start meestal tranenvrij en zorgeloos. Een stabiele band met de nieuwe opvoeder of opvoedster is daarbij de sleutel, zodat je kind zich veilig voelt, een sterke hechting opbouwt en jij het met een goed gevoel de dag kunt laten beginnen.

 
Terug naar het tijdschrift